नागोठणे, कोकणनामा वृत्त- रिलायन्स फाउंडेशन आणि रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड (आरआयएल)च्या नागोठणे मॅन्युफॅक्चरिंग डिव्हिजनच्या वतीने परिसरातील २४ गावांमध्ये ‘स्वच्छता ही सेवा २०२६’ या अत्यंत महत्त्वाकांक्षी अभियानाचे नुकतेच यशस्वी आयोजन करण्यात आले. गेल्या २८ सप्टेंबर ते १ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत राबविण्यात आलेल्या या व्यापक स्वच्छता उपक्रमाने गावोगावी स्वच्छतेची नवी लाट निर्माण केली असून, नागरिकांमध्ये आरोग्याविषयी मोठी जनजागृती झाली आहे.
या विशेष स्वच्छता अभियानांतर्गत कंपनीच्या आसपासच्या परिसरातील एकूण ९ ग्रामपंचायतींच्या अंतर्गत येणाऱ्या २४ गावांमध्ये विविध स्वच्छता उपक्रम हाती घेण्यात आले. अभियानादरम्यान ग्रामस्तरावरील स्वच्छता सुविधा, सार्वजनिक परिसर तसेच समुदाय स्वच्छतेवर विशेष भर देण्यात आला. यामध्ये १४० जिल्हा परिषद शाळा आणि समुदाय शौचालयांची अतिशय सखोल स्वच्छता करण्यात आली, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना व ग्रामस्थांना स्वच्छ व आरोग्यदायी वातावरण मिळाले. तसेच, ८ हजार ३४६ चौरस मीटर इतक्या मोठ्या क्षेत्रात गवत कापणी व परिसर स्वच्छता करून गावांमधील सौंदर्यीकरण आणि आरोग्याची काळजी घेण्यात आली.
गावांमधील सार्वजनिक स्वच्छता अधिक प्रभावी आणि दीर्घकाळ टिकणारी व्हावी, या उद्देशाने प्रशासनाने तांत्रिक बाबींवरही विशेष लक्ष केंद्रित केले. या मोहिमेत तब्बल १.३ किलोमीटर लांबीचे समुदाय नाले व गटारे सखोल स्वच्छ करून पाण्याचा प्रवाह सुरळीत करण्यात आला. पावसाळ्याच्या पार्श्वभूमीवर किंवा साचलेल्या पाण्यामुळे होणाऱ्या रोगांचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी हे पाऊल अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरले. याशिवाय, विविध १० ठिकाणांहून सुमारे ३६ टन साचलेल्या समुदाय कचऱ्याची शास्त्रोक्त पद्धतीने उचल करण्यात आली आणि त्याची योग्य विल्हेवाट लावण्यात आली, ज्यामुळे गावांमधील कचाऱ्याचा प्रश्न तात्पुरता नव्हे तर कायमस्वरूपी मार्गी लागण्यास मदत झाली.
अभियानाच्या अंतिम टप्प्यात २४ गावांमध्ये रिलायन्सच्या विविध विभागांमधील कर्मचारी स्वयंसेवकांच्या सक्रिय सहभागातून एक विशेष स्वच्छता मोहीम राबविण्यात आली. या मोहिमेदरम्यान केवळ एका दिवसात ५३० किलो कचरा संकलित करण्यात आला. या स्वच्छता मोहिमेसोबतच स्थानिक नागरिकांमध्ये स्वच्छता, सार्वजनिक परिसराची निगा राखणे आणि कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन कसे करावे, याबाबत मोलाची जनजागृती करण्यात आली. घरोघरी जाऊन किंवा बैठकांच्या माध्यमातून ग्रामस्थांना स्वच्छतेचे महत्त्व पटवून देण्यात आले.
या बहुआयामी उपक्रमामुळे गावांमधील स्वच्छता सुविधांमध्ये लक्षणीय सुधारणा झाली आहे. यासोबतच सार्वजनिक आरोग्य उंचावणे, पर्यावरण संवर्धन करणे आणि स्वच्छतेबाबतच्या लोकचळवळीला गती मिळण्यास मदत झाली आहे. कर्मचारी स्वयंसेवक आणि ग्रामस्थांच्या संयुक्त सहभागातून ग्रामस्तरावरील लोकसहभाग अधिक बळकट झाला आहे. ‘स्वच्छता ही सेवा’ या अभियानाच्या माध्यमातून स्वच्छ आणि निरोगी ग्रामपरिसराची निर्मिती होत असून, रिलायन्स फाउंडेशन व रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेडचा हा सीएसआर उपक्रम केंद्र सरकारच्या ‘स्वच्छ भारत – विकसित भारत’ या संकल्पनेला बळ देणारा ठरत आहे.
हा भव्य आणि सर्वसमावेशक कार्यक्रम यशस्वी करण्यासाठी रिलायन्स व्यवस्थापनाचे मोठे योगदान लाभले. रिलायन्स इंडस्ट्रीज नागोठण्याचे प्रेसिडेंट शशांक गोयल, कॉर्पोरेट अफेयर्स डिपार्टमेंटचे अनिल डांगी, रमेश धनावडे, प्रसनजीत दास, अविनाश कदम, नाईसा जाकोब, सिद्धेश सोनटक्के, हरीश घासे, तसेच सर्व कॅड डिपार्टमेंट आणि सीएसआर विभागाचे रॉयस्टन सैरिओ, वरदा कुलकर्णी यांनी या संपूर्ण अभियानाचे नियोजन व मार्गदर्शन केले. याशिवाय सर्व प्लांट विभाग प्रमुख सचिन भागवत, निलेश दांडेकर, ब्रजेश साहू, सुजित गोराई, फेलिक्स, अनंत नारायण सतपथी, नेत्रानंद स्वाईन, कौशिक चक्रवर्ती, अजिंक्य पाटील, प्रेरक त्रिवेदी, रवींद्र मांडे, महेश राठोड, राहुल नारखेडे, मकरंद फडणीस, शिवाजी तोंडारे, सौरभ मल्ल, निखिल सोणकर, श्रीनिवास रेड्डी, वैभव बिडकर, श्रीकांत गोडबोले, शरद गायकवाड, गोपाळ शुक्ला, विवेकानंद के, सर्व एचआरबीपी, जीईटी, विविध विभागांमधील इंजिनियर्स, तसेच सफाई कर्मचारी आणि महिला बचत गट (एसएचजी ग्रुप) या सर्वांचे मोलाचे सहकार्य लाभले. या मोहिमेत प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्षरीत्या जवळपास ४०० हून अधिक कर्मचारी अहोरात्र कार्यरत होते.
रिलायन्स व्यवस्थापनाने आसपासच्या परिसरातील समाजासाठी आणि पर्यावरणासाठी राबविलेल्या या सामाजिक उत्तरदायित्वाच्या (CSR) कार्याबद्दल परिसरातील अनेक ग्रामस्थांनी व नागरिकांनी तीव्र समाधान व्यक्त केले आहे. अशा प्रकारच्या उपक्रमांमुळे गावोगावी स्वच्छतेची नवी संस्कृती रुजत असून, ग्रामीण भागाचा सर्वांगीण विकास साधण्यास मोठी मदत होत आहे.
